Concertagenda

Dinsdagavond 27 februari 2024
Narratio Quartet

Het verhaal van het Narratio Quartet begon in 2009 toen het op uitnodiging van Festival Oude Muziek Utrecht de vijf laatste kwartetten van Beethoven uitvoerde op vijf opeenvolgende avonden in het festival. Juist deze late Beethoven kwartetten worden maar zelden gespeeld op oude instrumenten met darmsnaren en lichte, 19e-eeuwse strijkstokken. Sindsdien werkte het Narratio Quartet als het ware van achter naar voor; het speelde de complete serie Beethoven-kwartetten inmiddels meerdere malen in Nederland en recent ook in Zwitserland. Het repertoire heeft zich inmiddels uitgebreid naar de latere 19e eeuw. De drie Brahms kwartetten in combinatie met Schubert, Schumann en Mendelssohn zijn toegevoegd aan het repertoire.Gedurende het seizoen 2023-2024 neemt het kwartet alle strijkkwartetten van Beethoven op. In de loop van 2024-2025 zal de complete cyclus worden uitgebracht door Challenge Records.

Johannes Leertouwer treedt op als solist, kamermuziekspeler en dirigent. Hij was jarenlang concertmeester van Anima Eterna en het Barokorkest van de Nederlandse Bachvereniging, artistiek leider en dirigent van de Nieuwe Philharmonie Utrecht en is sinds de oprichting violist van het Ensemble Schönbrunn, doceert viool aan het Conservatorium van Amsterdam en werkt nu aan zijn promotieonderzoek in Leiden

Franc Polman is violist in het Orkest van de Achttiende Eeuw en speelde in prestigieuze barokorkesten zoals Musica Antiqua en Les Musiciens du Louvre. Franc speelt op een Amsterdamse viool uit de zeventiende eeuw, gebouwd door Pieter Rombouts (ca. 1690).

Dorothea Vogel, studeerde achtereenvolgens in Zwitserland, de USA en London. Dorothea is altvioliste in het Allegri Quartet en het Primrose Quintet en treedt op met het Engelse barokensemble The Kings Consort. Zij speelt op een altviool van Ludovico Rastelli, Genua, ca. 1800.

Viola de Hoog is celliste van Ensemble Schönbrunn en was gedurende 20 jaar celliste van het Schönberg Kwartet; van de NPU en The Kings Consort is zij eerste celliste. Zij doceert aan de conservatoria van Amsterdam, Utrecht en Bremen, onderscheiden met een ereprofessoraat.

Programma:

Ludwig van Beethoven (1770-1827)

Strijkkwartet Nr. 10 in Es, opus 74 (1809, ‘Harp’)

  • Poco adagio – Allegro
  • Adagio ma non troppo
  • Presto – Allegretto con variazione

PAUZE

Ludwig van Beethoven (1770-1827)

Strijkkwartet Nr. 11 in f, opus 95 (1810-1811, ‘Serioso’)

  • Allegro con brio
  • Allegretto ma non troppo
  • Allegro assai vivace ma serioso
  • Larghetto espressivo – Allegro agitato – Allegro

Strijkkwartet Nr. 10 in Es, opus 74 (1809, ‘Harp’)

Dit strijkkwartet, algemeen bekend als het ‘Harpkwartet’, is een bewijs van Beethovens creatieve genialiteit en innovatie in het genre. Het kwartet is een mix van klassieke vorm en romantische expressie: structuur en emotie.
De bijnaam ‘Harpkwartet’ komt voort uit het prominente gebruik van pizzicato (tokkelen van de snaren) in het eerste deel, afwisselend door alle instrumenten, waardoor een delicaat en harpachtig effect ontstaat. De pizzicatopassages zijn niet louter decoratief, maar spelen een integrale rol in de thematische ontwikkeling van het kwartet.
Een van de meest opvallende kenmerken van het Harpkwartet is de structurele innovatie. Beethoven verlegde vaak de grenzen van de klassieke vorm, en in dit kwartet experimenteerde hij met de standaard vierdelige structuur. In plaats van de traditionele vier delen (Allegro, Adagio, Minuet en Finale), componeerde hij een werk in drie delen, waarbij overigens het derde deel een duidelijke breuk in tweeën kent. Het eerste deel, Poco adagio – Allegro, opent met een melancholisch en introspectief adagio, dat uitmondt in een pittig allegro met heftige uitbarstingen. Weerspiegelt dit contrast tussen introspectie en uitbundigheid de emotionele turbulentie van Beethovens eigen leven tijdens de compositie? Het tweede deel, Adagio ma non troppo is lyrisch, ingetogen, zangerig, rustig en vormt een schril contrast met het levendige eerste deel. Het thema wordt in diverse varianten (majeur en mineur) herhaald. Ten slotte geeft het Presto, met zijn snelle tempo (op het laatst zelfs ‘prestissimo) en ritmische vitaliteit, een gevoel van bevrijding en triomf, wat mogelijk de veerkracht en vastberadenheid van Beethoven symboliseert. Het aansluitende Allegretto con variazione, start met een thema in hopfiguur, gevolgd door zes variaties, waarin Beethoven zijn meesterschap als variatie-kunstenaar toont.

Strijkkwartet Nr. 11 in f, opus 95 (1810-1811, ‘Serioso’)

Dit korte strijkkwartet wordt gewoonlijk ‘Serioso’ genoemd, afkomstig van Beethovens aanduiding ‘Quartett[o] Serioso’ aan het begin en de tempo-aanduiding voor het derde deel.
Beethoven verklaarde dat ‘Het kwartet is geschreven voor een kleine kring van kenners en mag nooit in het openbaar worden uitgevoerd.’ Bij het luisteren naar het stuk wordt duidelijk waarom hij deze bewering deed. Dit stuk zou in 1810 namelijk nogal vreemd zijn geweest: het is een experiment met compositietechnieken waar de componist pas later in zijn leven gebruik van zou maken: technieken zoals kortere ontwikkelingen, interessant gebruik van stiltes, metrische dubbelzinnigheid, opmerkelijke uitbarstingen en meer vrijheid met tonaliteit.
Het Allegro con brio kent een heftige start en is contrastrijk in tempo, dynamiek en ritmiek. Het Allegretto ma non troppo, is kalm, lyrisch en introspectief met een B-deel in fuga-achtige opzet. Dan volgt een verrassende, onmiddellijke overgang naar het Allegro assai vivace ma serioso: een springerig, snel, maar tevens serieus muzikaal gesprek. Het laatste deel, Larghetto espressivo – Allegretto agitato – Allegro is een reis met emotionele diepgang, momenten van opwinding, reflectie en gejaagdheid met een supersnel slot.

Dinsdagavond 26 maart 2024
Nieuw Amsterdams Peil

Nieuw Amsterdams Peil (NAP), de onverschrokken band die voor geen genre of stijl terugdeinst, is in 2005 opgericht door violiste Heleen Hulst en pianist Gerard Bouwhuis. Als collectief richten zij zich op een breed repertoire van kamermuziek en muziektheater van de 20ste en 21ste eeuw in een flexibele bezetting.

Nieuw Amsterdams Peil speelt voor u werken van Igor Stravinsky voor viool en piano. Verder staan op het programma de pianotrio’s in e opus 67 van Dmitri Sjostakovitsj en in a opus 67 van Maurice Ravel.

De avondconcerten beginnen om 20:15 uur, de middagconcerten om 15:00 uur